Anormal Vajinal Kanama Nedenleri Nelerdir?

Birçok kadın adet düzenindeki değişikliği bir süre izlemeyi tercih eder. Ancak anormal vajinal kanama nedenleri bazen basit bir hormonal dalgalanma ile sınırlıyken bazen de yakından değerlendirilmesi gereken jinekolojik ya da gebelikle ilişkili bir durumu işaret edebilir. Özellikle beklenmeyen zamanda başlayan, uzun süren, miktarı artan ya da ağrı eşlik eden kanamalarda kendi kendine açıklama aramak yerine hekim değerlendirmesi daha doğru bir yaklaşımdır.

Vajinal kanamanın "anormal" kabul edilmesi için tek bir kalıp yoktur. Normal adet döngüsünden daha sık kanama olması, iki adet arasında lekelenme görülmesi, ilişkinin ardından kanama yaşanması, adetlerin normalden çok uzun sürmesi ya da menopoz sonrası yeniden kanama olması bu başlık altında değerlendirilir. Burada önemli olan, kişinin kendi olağan düzeninden belirgin bir sapma fark etmesidir.

Anormal vajinal kanama nedenleri neden değişkendir?

Bu sorunun cevabı yaş, hormonal durum, gebelik olasılığı, kullanılan ilaçlar ve eşlik eden jinekolojik hastalıklarla ilgilidir. Ergenlik döneminde görülen düzensiz kanama ile menopoz sonrası dönemdeki kanamanın anlamı aynı değildir. Benzer şekilde doğum kontrol yöntemi kullanan bir kadında görülen ara kanama ile hiç ilaç kullanmayan bir kadındaki kanama da farklı şekilde ele alınır.

Kadın hastalıklarında değerlendirme her zaman kişiye özeldir. Kanamanın zamanı, miktarı, süresi, ağrı ile ilişkisi, cinsel ilişki sonrası olup olmadığı, gebelik ihtimali ve eşlik eden akıntı gibi bilgiler tanı sürecini doğrudan etkiler. Bu nedenle yalnızca internetteki genel bilgilerle sonuca gitmek çoğu zaman yanıltıcı olur.

En sık görülen anormal vajinal kanama nedenleri

Hormonal düzensizlikler en sık nedenlerden biridir. Yumurtlamanın düzenli olmaması, polikistik over sendromu, tiroit hastalıkları, hızlı kilo değişimi, yoğun stres ve perimenopoz dönemi adet düzenini bozabilir. Bu durumda rahim iç tabakası düzensiz şekilde kalınlaşıp beklenmeyen zamanlarda kanamaya yol açabilir. Özellikle bazı aylarda adet gecikmesi, ardından uzun ve yoğun kanama olması bu tabloyu düşündürür.

Rahim içinde yer kaplayan oluşumlar da sık görülür. Myomlar, endometrial polipler ve rahim iç tabakasındaki bazı yapısal değişiklikler kanamanın artmasına ya da ara kanamalara neden olabilir. Her myom kanama yapmaz. Myomun yeri burada belirleyicidir. Rahim iç boşluğuna yakın yerleşen myomlar daha fazla kanama düzensizliği oluşturabilir.

Enfeksiyonlar da göz ardı edilmemelidir. Rahim ağzı enfeksiyonları, vajinal enfeksiyonlar ya da pelvik enfeksiyonlar özellikle ilişki sonrası kanama, lekelenme ve kötü kokulu akıntı ile birlikte görülebilir. Bu durumda yalnızca kanamayı durdurmaya odaklanmak yeterli olmaz. Altta yatan enfeksiyonun doğru şekilde tedavi edilmesi gerekir.

Rahim ağzı ile ilgili sorunlar da değerlendirilmelidir. Servikal polip, rahim ağzında hassasiyet, hücresel değişiklikler ve HPV ile ilişkili bazı problemler ilişki sonrası kanama veya düzensiz lekelenme şeklinde belirti verebilir. Bu nedenle smear ve gerekli durumlarda kolposkopik değerlendirme ihmal edilmemelidir.

Gebelikle ilişkili nedenler her zaman akılda tutulmalıdır. Özellikle üreme çağındaki bir kadında adet dışı kanama olduğunda gebelik testi çoğu zaman ilk basamaklardan biridir. Yerleşme kanaması, düşük tehdidi, dış gebelik veya gebelikle ilişkili diğer durumlar kanamaya neden olabilir. Burada miktarın az olması tek başına rahatlatıcı değildir. Özellikle kasık ağrısı eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekebilir.

Kullanılan ilaçlar ve doğum kontrol yöntemleri de kanama düzenini değiştirebilir. Doğum kontrol haplarının ilk aylarında, hormonlu spiral kullanımında, ertesi gün hapı sonrasında ya da kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerde düzensiz kanama görülebilir. Bu durum her zaman tehlikeli değildir, ancak hangi kanamanın beklenen yan etki hangisinin inceleme gerektiren bir bulgu olduğu hekim tarafından ayrılmalıdır.

Yaşa göre anormal vajinal kanama nedenleri

Ergenlik döneminde hormon sistemi henüz tam düzen oturmadığı için düzensiz kanama sık olabilir. Yine de uzun süren, çok yoğun olan ya da kansızlığa yol açan kanamalar normal kabul edilmemelidir. Pıhtılaşma bozuklukları gibi daha nadir nedenler bu yaş grubunda da görülebilir.

Üreme çağında en sık nedenler hormonal düzensizlikler, gebelikle ilişkili durumlar, polip, myom, enfeksiyonlar ve doğum kontrol yöntemleridir. Bu grupta yaşam tarzı değişiklikleri de adet düzenini etkileyebilir. Ancak kilo kaybı, yoğun egzersiz ya da stres var diye her kanamayı buna bağlamak doğru olmaz.

40'lı yaşlarla birlikte perimenopoz dönemi başlar ve döngü daha değişken hale gelebilir. Bu dönemde bazen adet araları açılır, bazen kanama uzar ya da sıklaşır. Fakat yaş ilerledikçe rahim iç tabakasının değerlendirilmesi daha fazla önem kazanır. Çünkü bazı durumlarda basit görünen düzensizlikler, rahim iç tabakasındaki kalınlaşma veya daha ciddi hastalıklarla ilişkili olabilir.

Menopoz sonrası kanama ise mutlaka değerlendirilmelidir. Menopoza girdikten sonra yeniden kanama olması "bir kerelik oldu" diye beklenmemesi gereken bir durumdur. Basit bir vajinal kuruluk nedeniyle olabileceği gibi rahim iç tabakası ya da rahim ağzı ile ilgili önemli bir sorunun ilk işareti de olabilir.

Hangi belirtiler acil değerlendirme gerektirir?

Bazı kanamalar kısa süreli bir takipten çok daha fazlasını gerektirir. Saat başı ped değiştirecek kadar yoğun kanama, baş dönmesi, çarpıntı, baygınlık hissi, şiddetli kasık ağrısı, gebelik şüphesi ile birlikte kanama, menopoz sonrası kanama ve ilişki sonrası tekrarlayan kanama gecikmeden değerlendirilmelidir.

Burada hastaların sık yaptığı hata, kanama azaldığında sorunun geçtiğini düşünmektir. Oysa bazı önemli durumlar aralıklı kanama ile seyredebilir. Şikayet azalınca neden ortadan kalkmış olmaz.

Tanı nasıl konur?

Anormal vajinal kanama nedenleri araştırılırken önce ayrıntılı öykü alınır. Adet düzeni, son adet tarihi, gebelik ihtimali, kullanılan ilaçlar, daha önce geçirilen ameliyatlar, smear öyküsü ve eşlik eden belirtiler sorgulanır. Ardından jinekolojik muayene yapılır.

Gerekli durumlarda ultrason incelemesi tanıda çok değerlidir. Rahim iç tabakasının kalınlığı, myom, polip, yumurtalık kisti veya gebelikle ilişkili durumlar bu şekilde değerlendirilebilir. Kan testleriyle gebelik, kansızlık, tiroit fonksiyonları ve hormonal durum incelenebilir. Rahim ağzı ile ilgili şüphe varsa smear, HPV testi veya ileri incelemeler planlanabilir. Bazı hastalarda rahim iç tabakasından örnekleme gerekebilir.

Tedavi ise nedene göre değişir. Hormonal düzensizlikte ilaç düzenlemesi yeterli olabilirken, polip ya da bazı myomlarda cerrahi yaklaşım gündeme gelebilir. Enfeksiyon varsa uygun tedavi verilir. Menopoz sonrası dönemde ya da rahim iç tabakasıyla ilgili kuşku olan durumlarda daha dikkatli ve planlı bir takip gerekir. Burada tek doğru tedavi yoktur. Doğru tedavi, doğru tanının ardından kişiye göre belirlenir.

Ne zaman muayene olmalısınız?

Kanamanız kendi düzeninizden farklıysa, birkaç döngüdür tekrar ediyorsa ya da yaşam kalitenizi etkiliyorsa muayeneyi ertelememelisiniz. Özellikle gebelik planlayan hastalarda düzensiz kanama yalnızca konfor sorunu değildir. Yumurtlama düzeni, rahim içi yapı ve hormonal denge hakkında önemli ipuçları verebilir. Bu nedenle üreme sağlığı açısından da değerlendirilmesi gerekir.

Ataşehir'de kadın sağlığı alanında birebir takip arayan hastalar için en doğru yaklaşım, şikayeti bastırmaya çalışmak yerine nedenini netleştirmektir. Sağlığınız benim en önemli önceliğimdir. Kanamanın miktarı az olsa bile, bedeninizin verdiği bu sinyali ciddiye almak çoğu zaman erken tanı ve daha kolay tedavi anlamına gelir.

Kendinizi "belki geçer" diyerek beklemeye zorlamak yerine, düzeninizdeki değişikliği fark ettiğiniz anda uzman değerlendirmesi almanız en güvenli adımdır.